20. Don’t question sustainable job creation

Tick-tick-tick-tick-tick. I scrolled through the job ads like a madman. Blindly I typed one job application after another. An anticipated phone-call interrupted my productive flow, I picked up in great anticipation. It sounded dead serious on the other side of the line. The tone was set. Kindly I tried to make the conversation more relaxed, yet it was of no use. A bombardment of accusations caught me by surprise. What was supposed to be a professional conversation completely derailed. Somewhat overwhelmed I heard it in dead silence, which was a golden move. The deafening silence totally killed the ‘conversation’. So I simply hung up. Well, I couldn’t get rid of them so easily. The phone rang again after five minutes. Although the number was different, the origin of the call was a no-brainer. This time I received a blood-boiling rant from the boss. Ah, now there’s the big fish. I put the call on speakerphone while making sandwiches. Most of the phone-call passed by since multitasking isn’t my cup of tea. The foremost thing I picked up was that ‘I didn’t know how the world works’. I hung up and laughed out loud. LOL! What a farce.

I had a second guess while jamming a sandwich into my hollow wisdom teeth. What surprised me was the intensity of that ‘conversation’. Apart from that, the (overly tensed) reaction didn’t come out of the blue. The bickering was about an earlier meeting. Back then I expressed myself bluntly due to incredible green-washing that I had to endure. Forcefully they addressed how much they care about sustainability. Targets, behavior, even whole business models were all very sustainable. Truly everything on which a sustainability sticker can be put was covered. A clearly rehearsed tune was played with a duty that lacked any conviction. The challenge of our time – the necessary transition towards a balanced system – was once again tackled way too simplistic. Negligible measurements that don’t make a real difference were named. The demand for energy and resources remains unchallenged. It all remains the same on a fundamental level, including the deep-rooted belief that technology will solve everything. This while the (technological) dependence on finite resources remains the final conclusion, even within most ‘new’ ways of thinking. We cannot solve our problems with the same thinking we used when we created them. Einstein’s words are as relevant as ever.

I sighed deeply. Sure, we’ve got to start somewhere. I get that. But at least let’s do it properly. I shared my observations in an agitated fashion. All those wonderful targets were nicely met. All the plastic cups, large luxury cars, bulging bins, corporate hoarding, energy-guzzling devices and switched on lights (on a clear day) proved it. An uncomfortable silence fell upon us after I retracted my index finger. My act blew all decibels out of the meeting room. Being (too) critical doesn’t win the popularity contest, as it turned out once again. Not to mention when you expose hypocrisy or cognitive dissonance. I tried to fix the harm with a joke, but the damage was done. My unfiltered brutality made a fool out of them. They had faces like thunder, and I braced myself for a fierce storm of words. But the conversation went on as if nothing had happened. I played their game with hold-in amazement. In the end, we agreed that I would write an appealing introduction for their clients.

All is said and done. And since I knew which parties were involved, I also approached them directly. The consultation with this secondment agency was after all non-binding. Nothing as sustainable as being on or close to the source, I thought. That’s why I didn’t see any problem with my (non-compliant) course of action. That did it though. It was the straw that broke the camel’s back. Only after the phone-terror did I realize what the outrage was really all about. I indirectly mocked them by bypassing them. In fact, I questioned their right of existence, their added value to society. They lost their minds because of that. A (lack of) conviction triggered them, and the same applies to me. The fact that I happily worked for secondment or employment agencies doesn’t make me any less sceptical. There are plenty of situations in which they are practical, in which they have an added value for something or someone. These constructions are commonplace for a reason. I’ll be the last person to deny that as a substitute professional. At the same time, I have come across several cases – like this one – in which it’s just a useless layer. One that makes the labor market only more laborious. You’ll end up having more interests, longer lines, increased paperwork, greater money flows, more pressure to keep more people content. I didn’t see a positive outcome in the end. Jam a price label through someone’s ear and shove that cow over the monopoly board. Nah, never mind.

I carried on the job hunt with a sense of duty. You’ll have to do something as an unemployed bum. But whatever comes onto my path, please don’t let it be a bullshit job. Let it be something useful or meaningful, something that adds real progress to the world. Something that’s truly efficient and self-correcting, something that’s more consistent than the almighty invisible hand. It’s crafting the same showpiece wherever it goes. Job creation is its universal code word. Making or maintaining problems keeps the economy running. Everything is fair game to stay busy for the sake of staying busy. Even if it’s being physically present, even if it’s something that sounds decent to occupy the traditional working week with. Only then you’re doing great. After all, messing with traditions or economic religions is a no-go. Looking differently at what’s value, creation, contribution or (dis)honest work? Leave it. That’s something for rebellious, ungrateful, unworldly, greedy, idealistic and above all lazy dreamers. Back to work we go. And if you don’t have a job, then finding or creating one is your job. No job, no life.

I better find a ‘real’ job anytime soon since my right to exist expires without having a paid daycare.

> Click here for an overview if you’re eager for more stories <

20. Betwijfel duurzame werkcreatie niet

Tikker de tikker de tik. Als een bezetene struinde ik vacatures af. Blind typte ik de ene na de andere sollicitatiebrief. Een verwacht belletje onderbrak mijn productieve roes, in opperbeste stemming nam ik op. Het klonk meteen ernstig aan de andere kant van de lijn. De toon was gezet. Vriendelijk probeerde ik wat meer luchtigheid in het gesprek te pompen, maar het mocht niet baten. Ik kreeg een bombardement van verwijten voor mijn kiezen. Wat een zakelijk gesprek moest zijn ontspoorde compleet. Enigszins overdonderd hoorde ik het zwijgend aan, wat een gouden zet was. Door de stilte bloedde het gesprek helemaal dood. Uit gebrek aan beter hing ik maar op. Nou, zo makkelijk kwam ik er niet vanaf. Vijf minuten later ging de telefoon weer over. Ondanks een ander telefoonnummer liet de afkomst zich raden. Ditmaal werd ik bedolven onder het kwade bloed van de directeur. De grote vis hapte erop los. Ik zette het gesprek op de luidspreker om broodjes te smeren. Aangezien multitasking niet mijn ding is ging het meeste aan mij voorbij. Het voornaamste wat ik opving was ‘dat ik niet wist hoe de wereld werkt’. Ik hing op en barstte in lachen uit. Wat een farce.

Terwijl ik een broodje in mijn holle verstandskies propte, stak ik mijn hand in eigen boezem. Wat me verraste was de intensiteit van het ‘gesprek’. Verder kwam die (overspannen) reactie niet compleet uit de lucht vallen. De bekvechterij had betrekking op een eerdere afspraak. Toen had ik me ontactvol uitgelaten nadat ik ongeloofwaardige greenwashing om mijn oren kreeg geslingerd. Plichtmatig werd stilgestaan over hoeveel belang ze aan duurzaamheid hechten. Doelstellingen, gedragingen, zelfs de algehele bedrijfsvoering was hartstikke duurzaam. Werkelijk alles waar een duurzaamheidsstikker op geplakt kán worden passeerde de revue. Zonder overtuigingskracht werd een overduidelijk ingestudeerd riedeltje afgespeeld. Wederom werd dé uitdaging van onze tijd – de noodzakelijke transitie naar een gebalanceerd systeem – veel te simplistisch afgedaan. Het zijn lullige ingrepen die geen zoden aan de dijk zetten. Tevens blijft de vraag naar energie en grondstoffen ongemoeid. Op fundamenteel niveau blijft alles als vanouds, inclusief het hardnekkige geloof dat technologie alles gaat oplossen. Dat terwijl de (technologische) afhankelijkheid van oprakende grondstoffen ook in de meeste ‘nieuwe’ denkrichtingen gehandhaafd blijft. We kunnen een probleem niet oplossen met de denkwijze die het heeft veroorzaakt. Einsteins woorden zijn relevanter dan ooit.

Ik slaakte een diepe zucht. Goed, we moeten ergens beginnen. Dat snap ik. Maar als we dan toch pleisters gaan plakken, laten we het dan wel goed doen. Geïrriteerd wees ik hen op mijn observaties. Al die mooie doelstellingen werden toch maar mooi verwezenlijkt. Alle plastic bekertjes, enorme bedrijfswagens, uitpuilende papierbakken, verzamelzucht, energie slurpende apparaten en verlichting (op een kraakheldere dag) bewezen het. Zodra ik mijn wijsvinger introk viel een ongemakkelijke stilte over ons. Mijn actie blies alle decibellen uit de vergaderkamer. Met (te) kritisch zijn win je niet de populariteitsprijs, bleek maar weer. Om over het blootstellen van hypocrisie of cognitieve dissonantie nog maar te zwijgen. Met een grapje probeerde ik de aangerichte schade nog te repareren, maar het leed was al geschied. Door mijn ongefilterde brutaliteit stonden ze behoorlijk voor lul. Hun gezichten stonden op onweer, en ik zette me schrap voor een pittige woordenwisseling. In plaats daarvan ging het gesprek op de oude voet verder, alsof er niets was gebeurd. Met ingehouden verbazing speelde ik het spelletje mee. Uiteindelijk spraken we af dat ik een aansprekende introductie zou schrijven voor diens opdrachtgevers.

Zo gezegd, zo gedaan. En aangezien ik wist om welke partijen het ging benaderde ik hen ook direct. Het gesprek met dit detacheringsbureau was toch vrijblijvend. Niets zo duurzaam als (dicht) op de bron zitten, dacht ik nog. Daarom zag ik geen probleem in mijn (‘niet-marktconforme’) handelen. Juist deze actie was de druppel die de emmer deed overlopen. Pas na de telefoonterreur besefte ik waar de verontwaardiging echt om ging. Door hen te omzeilen dreef ik indirect de spot met ze. Feitelijk trok ik hun bestaansrecht of toegevoegde waarde aan de maatschappij in twijfel. Dat ze zich zo lieten kennen was daarop gebaseerd. Hetzelfde geldt voor mijn handelingen vanuit een (gebrek aan) overtuiging. Dat ik meermalen met plezier voor detacherings- of uitzendbureaus heb gewerkt maakt me niet minder sceptisch. Er zijn zat situaties waarin ze een praktische meerwaarde hebben voor iets of iemand; deze constructies zijn niet voor niets schering en inslag. Als invalprofessional ben ik wel de laatste die dat zal ontkennen. Tegelijkertijd ben ik ook meerdere gevallen tegengekomen – zoals deze – waarin het een compleet overbodige laag is. Een die de arbeidsmarkt alleen maar omslachtiger maakt: meer belangen, langere lijntjes, toegenomen papierwerk, grotere geldstromen, meer druk om meer mensen om tevreden te houden. Onderaan de streep zag ik er geen positieve eindbalans in. Prik een prijslabel door iemands oor en schuif het vee over het monopolybord. Weet je, laat maar gaan.

Vol plichtsbesef ging ik door met de banenjacht. Je moet toch wat als werkloze zijnde. Maar wat het ook wordt, laat het asjeblieft geen onzinbaan zijn. Laat het iets nuttigs of zinvols zijn, iets wat échte vooruitgang aan de wereld brengt. Iets wat werkelijk efficiënt en zelfcorrigerend is, iets wat minder steken laat vallen dan de almachtige onzichtbare hand. Die knutselt overal hetzelfde paradepaartje in elkaar. Het universele toverwoord is werkcreatie. Problemen maken of in stand houden houdt de economie draaiende. Werkelijk alles wordt uit de kast getrokken om bezig te blijven om het bezig blijven. Al is het maar ergens aanwezig zijn, al is het maar een fatsoenlijk klinkende tijdsbesteding om de traditionele werkweek mee te vullen. Alleen dán je lekker bezig. Want aan tradities of economische religies hannesen kan écht niet. Waarde, creëren, bijdragen, een wederdienst of (on)eerlijke arbeid een andere invulling geven? Doe het vooral niet. Dat is voer voor opstandige, ondankbare, wereldvreemde, hebberige, idealistische en bovenal luie dromers. Hup, en weer terug aan het werk. En als je geen baan hebt, dan is er een vinden of creëren je baan. Geen baan, geen leven.

Beter vind ik snel een ‘echte’ baan want zonder betaalde dagopvang vervalt mijn bestaansrecht.

> Klik hier voor het totaaloverzicht als dit verhaal naar meer smaakt <

19. Race to the bottom

I stared at the ceiling, craving for fresh air and water. Motionless I listened to the turmoil of the street. All the noise had a therapeutic effect on my pounding hangover. Damn, pull yourself together. You’ve made your bed, now lie in it. With hesitation, I rolled out of it. A dozen feet away, my mate was still knocked out cold. I looked at him and laughed about the previous night. We were kicked out of a nightclub after sneaking into the VIP zone. We seized the opportunity once the bouncers got distracted. Once inside, it wasn’t a question of if our cover would fall, but when. I wore totally trashed jeans and sneakers of which the soles almost dropped off. Our uncivilized behavior and outstanding outfits made us stand out. We were a breathing insult amongst the so-called VIP crowd. While they were trying so hard for a victory, we behaved like a bunch of fools. Irritation increased visibly among the overdressed youngsters. Great. Eventually the curtain fell and we were expelled from the club. Fine. We’ll wander the streets, among the leftovers of the rank and file. Still young and already hopeless, how low can you get.

In a smashed state, we strolled past a busy market. Suddenly I got the fantastic idea of exchanging our Swiss Francs. “Just exchange them, they are useless in Italy and Corsica. Losing some money is inevitable.” We quickly found a currency exchange since Florence is loaded with them. Alex reluctantly grabbed his hard-earned cash. Without asking for an estimation, he put his precious papers on the counter. A man in suit eagerly got his hands on them. He seemed to make a detailed calculation behind the Plexiglas. Our conversation about Switzerland was rudely cut. “Okay, I’ll give you eighty euros.” Excuse me? Nearly forty euros was missing from this top deal. Alex neatly asked his money back, which agitated the guy. “The transaction can’t be undone. Take it or leave it.” Alex insisted, but the qualified professional was steadfast. Me and Alex looked at each other in bewilderment. This act is undoubtedly covered in the small print. We realized that we had no leg to stand on, so he ‘accepted’ the competitive offer. Alex took his loss and thanked him for the outstanding service. Then Alex stormed off, past the billboards’ no additional costs’, ‘competitive rates’ and ‘best deals in town.’ I followed him with my money in my wallet (Later in Rome, a shabby-looking money-changer exchanged my France for a fair rate).

He was pissed off. From his point of view, it was partly my fault. That’s how it felt too. We had a mutual moment of idiocy. Being experienced travelers made this slip even more embarrassing. So naive. We should’ve known better by now. After all, we had grown up in a world where weakness often gets exploited, a time in which nothing is as it seems. Sigh. It’s no use crying over spilled milk, so we moved on. We followed the masses of tourists towards a popular hill, just outside the city centre. There we grabbed our packs of cheap wine out of my rucksack – the much-needed cutback – and sat down. Having something for nearly nothing made the cheapskates within us feel good. We enjoyed the sunny vista of this open-air museum. “Don’t be such a penny-pincher. Think of that man’s poor family, his colleagues and their families. Find true peace by understanding and forgiving.” His poke in my rib-cage almost choked me in laughter. This was the stepping stone towards merciless satire about the boundless greed and corruption. Starvation wages and exorbitant prices, monopolies and bureaucracies, inequality and concentration of power, exploitation and tax evasion, mafia practices and deception, scams and tricksters, propaganda and broken trust: nothing remained unmentioned. Enough is never enough, more always leads to more. It’s like a pandemic for which there’s no group immunity or cure. We got infected over and over again: in jam-packed homes, underpaid jobs, physical sale-points and digital marketplaces. Poorly programmed machines, seasoned crooks, elusive landlords/bosses or sleazy chaps are just some sources of infection. Take caution, they are everywhere. C’est la vie. We toasted cheerfully on a global shit-show that gives us so much inspiration.

Being drunk and in high spirits, we roamed around through this marvelous world heritage site. Everything indicated that history was about to repeat itself. This was going to be another one of ‘those days’. It was the most realistic choice in our opinion. Only this course of action provided a fitting sequel for this downright comical journey. Budgets were blown, shenanigans were committed, lows were experienced and refrigerators were depleted. We left a trail of broken beer-bottles, awkward imprints, pissed bushes and maniacal laughter throughout Europe. All this madness was driven by a wry slogan: ‘why not, we’re on holiday’. It perfectly described two caricatures who were continually reinforcing each other’s traits. For us, this wasn’t a standard (two- or three-week) holiday. We had no job to take leave from. We didn’t even have our own home; we lived everywhere and nowhere. Not out of incompetence or force majeure, but out of personal choice. What many call a sabbatical was the norm for us. As purebred bums, we got beyond the point of ‘normal’ travelling. We simply couldn’t stop due to our everlasting hunger for absurdities, creativity, purpose, change, odd characters and unpredictability. During this bustling phase of life, we ‘had’ to build the foundation for a fruitful future: building careers, enforcing commitments, saving for (vanishing) pensions, acquiring real-estate, finding a lifelong breeding partner and pump out some kids. Instead, we were possessed by an abnormal lifestyle, an seemingly irrational lunacy. Yes, we too were engaged in a race to the bottom. We were sinking increasingly deeper and faster towards the bottom of society, existence and the human soul. “Who knows, we might end up in a clinic, jail or madhouse at this rate.” After a high five, we toasted again. Mamma Mia! What a promising prospect. What the hell am I doing with my life? Just get out of my life…

Unconventional misfits rarely steal the show and that’s fine, we simply have our own party.

> Click here for an overview if you’re eager for more stories <

19. Race naar de bodem

Al ijlend naar verse lucht en water lag ik naar het plafond te staren. Futloos luisterde ik naar de beroering van de straat. Alle herrie had een therapeutische werking op mijn knallende kater. Nou, kom op. S ‘Avonds een vent, s ’ochtends een vent. Met moeite strompelde ik uit bed. Een paar meter verderop lag mijn maat nog in een diepe coma. Ik stond erbij, keek ernaar en schoot in de lach. De voorgaande avond waren we een nachtclub uitgezet nadat we een VIP-gebied waren binnengeslopen. Zodra de uitsmijters waren afgeleid grepen we onze kans. Eenmaal binnen was het niet de vraag óf onze dekmantel zou vallen, maar wanneer. Ik droeg een compleet uitgeleefde spijkerbroek en schoenen waarvan de zolen bijna loslieten. Door ons onbeschaafde gedrag en afwijkende outfits vielen we nogal op. Tussen het zogenaamde VIP-volk waren we een levendige belediging. Terwijl zij hun stinkende best deden voor een verovering, gedroegen we ons als een stel lompe boerenpummels. Onder de chique uitgedoste jongelui nam de irritatie zichtbaar toe. Heerlijk. Uiteindelijk viel het doek voor ons en werden we eruit gewerkt. Nou, we struinen wel de straten wel af. Lekker tussen de restjes doorsnee voetvolk. Nog zo jong en nu al kansloos, wat een bedroevend niveau.

We liepen brak langs een drukke markt. Opeens kreeg ik het fantastische idee om onze Zwitserse Franken in te wisselen. ‘’Wissel ze gewoon, in Italië en Corsica zijn ze nutteloos. Wat geld verliezen is onvermijdbaar.’’ We vonden snel een wisselkantoor aangezien Florence er vol mee zit. Met tegenzin toverde Alex zijn zuurverdiende centjes tevoorschijn. Zonder naar een inschatting te vragen legde hij zijn dierbare papiertjes op de toonbank. Een man in pak nam ze gretig in handen. Achter het plexiglas leek hij een zorgvuldige berekening te maken. Ons gesprek over Zwitserland werd ruw onderbroken. ‘’Oké, je krijgt tachtig euro van me.’’ Pardon? In deze top-deal ontbrak bijna veertig euro. Alex vroeg netjes zijn geld terug, maar de man reageerde vrij opgefokt. ‘’De transactie kan niet worden teruggedraaid. Accepteren of wegwezen.’’ Alex drong aan, maar de gekwalificeerde professional wist van geen wijken. Ik en Alex keken elkaar verbijsterd aan. Dit staat vast ergens in de kleine lettertjes. We beseften dat we geen poot hadden om op te staan, dus hij ‘accepteerde’ het marktconforme aanbod. Alex nam zijn verlies sportief op en bedankte hem voor de fantastische dienstverlening. Vervolgens stormde Alex weg, langs de reclameborden ‘geen wisselkosten’, ‘goede wisselkoersen’ en ‘best deals in town’. Met mijn geld nog op zak volgde ik hem (de Franken wisselde ik later in voor een eerlijke wisselkoers, bij een crimineel-ogende geldwisselaar in Rome).

Hij had er de tyfus over in. In zijn optiek was ik medeschuldig, en zo voelde het ook. We hadden een gezamenlijk moment van verstandsverbijstering. Het meest beschamende was dat we ervaren reizigers waren. Zo naïef. Op dit punt hadden we beter moeten weten. We waren immers opgegroeid in een wereld waarin zwakte vaak wordt misbruikt, een tijd waarin niets is wat het lijkt. Zucht. Gedane zaken doen geen keer, we gingen door. Met massa’s toeristen liepen we naar een populaire heuvel, vlak buiten het centrum. Daar haalden we pakken goedkope wijn tevoorschijn uit mijn rugzak – de broodnodige bezuiniging – en gingen er eens goed voor zitten. Voor een dubbeltje op de eerste rang zitten deed ons goed. We genoten van het zonnige uitzicht op dit openluchtmuseum. ‘‘Wees niet zo’n knakenpoetser. Denk aan de arme familie van die man, zijn collega’s en diens familie. Vind ware vrede door te begrijpen en vergeven.’’ Door zijn por in mijn ribbenkast stikte ik bijna van het lachen. Dit was het opzetje naar genadeloze satire over de grenzeloze hebberigheid en corruptie. Hongerloontjes en woekerprijzen, monopolyen en bureaucratieën, ongelijkheid en machtsconcentratie, uitbuiting en belastingontduiking, maffiapraktijken en bedrog, boevententen en trukendozen, propaganda en vertrouwensbreuken: niets bleef onbesproken. Genoeg is nooit genoeg, meer leidt altijd tot meer. Het lijkt wel een pandemie waar geen medicatie of groepsimmuniteit voor is. Keer op keer raakten we besmet: in overvolle huizen, onderbetaalde arbeidsplaatsen, fysieke verkooppunten en digitale marktplaatsen. Slecht geprogrammeerde machines, doorgewinterde oplichters, ongrijpbare (huis)bazen of gladde mannetjes zijn slechts een aantal besmettingsbronnen. Pas op, ze zijn overal. C’est la vie. Vrolijk proostten we op een wereldwijde shit-show die ons zoveel inspiratie geeft.

In opperbeste stemming liepen we beschonken door het prachtige werelderfgoed. Alles wees erop dat de geschiedenis zich zou herhalen. Dit werd weer ‘zo’n dag’. In onze optiek was het een realistische keuze. Alleen met deze koers kreeg een ronduit komische reis een passend vervolg. Budgetten werden overschreden, baldadigheden gepleegd, dieptepunten beleefd en koelkasten leeggedronken. We lieten een spoor van kapotte bierflesjes, gênante indrukken, ondergezeken bosjes en schatergelach achter in Europa. Al deze waanzin werd gedreven door een ironische slagzin: ‘waarom ook niet, we zijn op vakantie.’ Het was de perfecte omschrijving van twee op elkaar ingespeelde karikaturen. Dit was geen standaard (twee- a drieweekse) vakantie voor ons. We hadden niet eens een baan om verlof van op te nemen. Een eigen woning hadden we ook niet; ons thuis was overal en nergens. Niet vanuit onkunde of overmacht, maar vanuit eigen wil. Wat velen een sabbatical noemen was voor ons de norm. Als rasechte zwervers waren we het punt van ‘normaal’ reizen allang voorbij. Door een eeuwige trek naar absurditeiten, creativiteit, zingeving, veranderingen, typetjes en onvoorspelbaarheid wisten we van geen ophouden. Eigenlijk ‘moesten’ we in deze drukke levensfase een basis voor de toekomst leggen: carrières opbouwen, vastigheden inbouwen, sparen voor (verdampende) pensioenen, vastgoed bemachtigen, een levenspartner zoeken en daarmee kinderen broeden. In plaats daarvan waren we bezeten door een abnormale levensstijl, een schijnbaar irrationele dwaasheid. Ja, ook wij waren verwikkeld in een race naar de bodem. We zonken alsmaar dieper af, alsmaar sneller richting de bodem van de samenleving, het bestaan en de menselijke ziel. ‘’Wie weet belanden we nog in een kliniek, cel of gekkenhuis.’’ Na een high five proostten we op dat veelbelovende vooruitzicht. Mamma Mia! Wat ben ik in vredesnaam met mijn leven aan het doen? Ga gewoon weg…

Onconventionele buitenbeentjes stelen zelden de show en dat is prima, wij bouwen ons eigen feestje wel.

> Klik hier voor het totaaloverzicht als dit verhaal naar meer smaakt <

18. Welcome to the big people’s world

Genesis, Exodus, Leviticus, la-la-la-la-la. Our diligent teacher transformed the Old Testament into a catchy song. It was unmistakable brainwashing with a cheerful tone. Indeed, we were the lucky ones. Other worldviews were not discussed. Not during this class or later classes of religion. Oh hell no! It’s very logical since only Christianity possesses the ultimate truth. Blimey. Such a blinkered view was what I really needed. Let’s say what is learned in the cradle is carried to the tomb. And that’s true. I’d missed the first week and some classes due to a faraway trip (back then already!). Secretly I hoped for some probing introductions, but it was too late for that. Having heaps of fun instead of attending classes. It was a disgraceful blot on my tender personality development. After all, education is the source of civilization, knowledge is the driving force of progress. Right?

As I sang, I realized I didn’t miss out at all. In fact, I could have stayed away longer. This shy youngster questioned the added value of this song. Deep inside I wanted to share my doubts with my classmates, but I didn’t have the balls to do so. How fortunate. For the teacher, that is. Just try to provide a sensible explanation to that. Anyway, I was bored to death. A monster of a fart was lurking for some time. I released the beast and it went off with a bang. The silent rebellion turned very loudly. I raised my right leg like a dog, so the boy next to me got blasted by the wind. Poor kid, his glasses nearly fogged up. Virtually the entire male half of the class burst out in laughter. My neighbor laughed at the other side of his face. I felt relieved of a bunch of hot air as I listened to the teacher. It was childish and close to blasphemy in his point of view. This potential follower and spreader of ‘the true cause’ only got a warning. He didn’t retaliate out of compassion. I secretly crossed myself, God has granted my wish.

A farting freshman, intriguing huh? Well, this day really made the history books. When I got home, my mother was glued to the telly. The first thing I saw was a plane crashing into a skyscraper. And then another one. It looked so unreal and bizarre. With youthful naivety, I asked what film this was. Well… The news report wasn’t part of a Hollywood blockbuster. It was the ‘real’ news of September 11th, 2001. It’s a day that I remember vividly. I wasn’t concerned about world politics or societal issues at that age. Still, I was old enough to experience what’s going on. It was clearly an enormous event. Neighbors came over, the landline phone kept ringing. Later on I suddenly heard the distant tune of the ice cream van. With a few Guilders in my pocket, I rushed outside to score some treat. It required quite some patience since the van became an improvised adult shelter for big-people-talk. Youthful innocence stepped aside for a moment. Everyone was talking about it. Young and old followed the latest news in utter disbelief.

I’ve seen enough after a while. What can I do with this far-from-my-bed show… I went to my room. This well-bred choirboy grabbed his Bible to do his homework. Oh, all those wonderful virtues. Thou shall not steal, murder, abuse, lie, deceive, hurt, cheat, betray, etcetera. They’re such divine pearls of wisdom from various noble religions, philosophies, doctrines, great thinkers and the whole lot. It was a stark contrast to the mass murder I just saw on the tube. The most repulsive images were repeated continuously. Crushed people, suffocating people, exploding people. People who jumped to their deaths out of utter despair or celebrated other people’s suffering. Indescribable suffering and misery, anger and sadness, hate and hateful speech. Why such madness… Do people pray incorrectly or not frequently enough? Who did or said something wrong? Explanations didn’t come up in my simple childmind. Then I wondered what the hell I was doing. Endless repetition and mindless regurgitation of texts, yuk. There was no proper questioning, analysis of content or mastering of any subject. I didn’t encounter absolute, all-knowing and all-inclusive wisdom of life. All I saw was unclear, tedious and outdated stuff. Apparently the writer couldn’t explain it simply. Damn it. This Millennial with no attention span doesn’t have time for that. Writing is erasing. That’s why I tore one page after another out of the holy book. I stopped at a certain point, otherwise there wouldn’t be much left to bring to school.

Alright, this was a really blunt form of secularization. I didn’t think I need an imaginary Supreme Being to be a ‘good human.’ As if there’s something inherently unnatural about ‘good’ behavior or an irreligious thought process. Goddamn, the teacher will be so disappointed in me. I’ll probably be Satan himself, a sub-human or (if I’m lucky) a lost soul. I no longer fit into his worldview or the worldview of billions of others. Such tension, Such inconvenience and hassle. The world would be so much better if everyone just lived according to this or that ideal vision. Then we wouldn’t waste tons of energy on endless bickering. The struggle to achieve something in the name of whatever would simply dissolve, as will all the ‘(in)avoidable’ blood-shedding. What a noble ideal, surely nothing competes with that. It justifies a crucial mission to correct all those who think differently. If required, mental pressure or violence rules okay. The end justifies the means. The good cause has free reign, which makes perfect sense for everyone. Everyone believes in doing the right thing, everyone walks on ‘the right path’. All this lost devil did was hoping. Hoping to receive some decent, relevant and practical education. Hopefully, I’ll be shown how to deal with conflicting worldviews, hard emotions, the challenges of a globalized society and the rapid pace of change. What a false start of the make-or-break millennium. The 21st century looked very modern at first sight. But appearances can be deceiving. First Santa Claus and now this. If only the disillusionment could be less child-unfriendly.

I always thought that the grown-ups know everything perfectly well, but that isn’t really the case.

> Click here for an overview if you’re eager for more stories <

18. Welkom in de grotemensenwereld

Genesis, Exodus, Leviticus, la-la-la-la-la. Onze ijverige docent toverde het gortdroge Oude Testament om in een liedje. Het was een onvervalst staaltje hersenspoeling met een vrolijk toontje. Wij vielen met onze neuzen in diens christelijke boter. Natuurlijk kwamen andere wereldbeelden niet ter sprake. Niet tijdens deze les of andere ‘godsdienstlessen’. Logisch, want alleen het christendom heeft de ultieme waarheid in pacht. Jottem. Op zulke blikvernauwing zat ik nou echt te wachten. Jong geleerd is oud gedaan zullen we maar zeggen. En dat klopt. Door een verre reis (toen al!) had ik de introductieweek en een zooi lessen gemist. Stiekem hoopte ik op wat aftastende kennismakingstaferelen, maar daar was het te laat voor. Een afgelegen pretpakket uitpakken in plaats van netjes in de schoolbanken zitten. Het was een schandelijke smet op mijn nog prille persoonsvorming. Onderwijs is immers dé bakermat van de beschaving, kennis dé drijfveer van vooruitgang. Toch?

Al zingende kwam het besef dat ik helemaal niets had gemist. Sterker nog, ik had nog wel langer weg kunnen blijven. Ik betwijfelde de toegevoegde waarde van het liedje. Diep van binnen wou ik mijn twijfels de klas in slingeren, maar daar had ik als verlegen broekie de ballen niet voor. Gelukkig maar, geef als leraar maar eens een zinnige uitleg. Hoe dan ook, ik verveelde me stierlijk. Een keiharde scheet zat al een tijdje dwars. ‘Liever een scheetje voor iedereen dan buikpijn voor mij alleen’ is het devies. De kringspier liet los, de stille rebellie werd luidruchtig. Als een hond tilde ik mijn rechterbeen op zodat mijn buurjongen de wind van voren kreeg. Arme knul, zijn bril raakte net niet beslagen. Vrijwel de gehele mannelijke helft van de klas barstte in lachen uit. Mijn buur lachte flauwtjes mee, als een echte boer met kiespijn. Met een opgelucht gevoel hoorde ik de leraar aan. In zijn optiek was de kinderachtige actie nog net geen godslastering. Deze potentiele volgeling en verspreider van ‘de zaak’ kwam er met een waarschuwing vanaf. Vanuit mededogen bleef een vergelding uit. Stiekem sloeg ik een kruisje, God heeft mijn wens ingewilligd.

Een ruftende brugklasser, wat een niveau hé. Nou, deze dag ging toch echt de geschiedenisboeken in. Bij thuiskomst zat mijn moeder aan de buis gekluisterd. Het eerste wat ik zag was een vliegtuig die zich in een wolkenkrabber boorde. En daarna nog een. Het zag er onwerkelijk bizar uit. Met jeugdige naïviteit vroeg ik welke film dit was. Eh… De nieuwsrapportage was geen onderdeel van een Hollywood blockbuster. Het was het ‘echte’ nieuws van 11 september 2001, een dag die me helder voor de geest staat. Op die leeftijd was ik allerminst bezig met wereldpolitiek of maatschappelijke problemen, tegelijk was ik oud genoeg om de impact mee te krijgen. Het was overduidelijk een enorme gebeurtenis. Buurtgenoten kwamen over de vloer, de huistelefoon ging continue over. Tussen alle beroering hoorde ik opeens het deuntje van de ijscoman. Met een paar Gulden op zak snelde ik naar buiten om wat lekkers te scoren. Dat kostte zowel een knaak als veel geduld. Zelfs daar werd het een veredelde volwassenopvang vol grote mensen praat. Jeugdige onschuld deed even een stapje opzij. Echt iedereen had het erover. Vol ongeloof volgde zowel jong als oud het laatste nieuws op de voet.

Op een gegeven moment wist ik het wel. Wat kan ik met die ver-van-mijn-bed show, laat ik maar naar mijn kamer gaan. Het koorknaapje pakte braaf zijn Bijbel om huiswerk te doen. Och, al die mooie deugden toch. Gij zult niet stelen, moorden, misbruiken, liegen, bedriegen, pijn doen, vreemdgaan, vals spelen, enzovoorts. Zulke heerlijke wijsheiden van de vele nobele religies, filosofieën, doctrines, grote denkers en de hele meuk. Wat een schril contrast met de massamoord die ik zojuist op de buis zag. Keer op keer kwamen de meest weerzinwekkende beelden voorbij. Geplette mensen, stikkende mensen, exploderende mensen. Mensen die uit pure wanhoop hun dood tegemoet sprongen of andermans leed juist vieren. Onnoemelijk veel leed en ellende, woede en verdriet, haat en wapengekletter. Wat een waanzin, waarom nou toch… Bidden mensen soms verkeerd of onvoldoende? Wie heeft iets ‘verkeerds’ gezegd of gedaan? Mijn kinderkoppie kon geen verklaringen bedenken. Toen vroeg ik me af waar ik nou mee bezig was. Eindeloze herhaling en gedachteloos teksten overnemen, bah. Van de leerstof eigen maken of een inhoudelijke analyse was geen sprake. Absolute, alwetende en allesomvattende levenswijsheden kwam ik niet tegen. Enkel wollige, langdradige en gedateerde meuk. De schrijver kon het blijkbaar niet simpel uitleggen. Verdomme, daar heb ik als kritische Millennial met een korte aandachtspanne helemaal geen tijd voor. Schrijven is schrappen. Al lezende scheurde ik de ene na de andere pagina uit die veel te dikke pil. Op een gegeven moment hield ik er maar mee op, anders had ik weinig om naar school te brengen.

Oké, dit was écht een (lompe) vorm van ontkerkelijking. Ik vond niet dat ik een denkbeeldig Opperwezen nodig had om een ‘goed mens’ te zijn. Net alsof er iets onnatuurlijks is aan ‘goed’ gedrag of een irreligieuze gedachtengang. Godver, wat zal de leraar teleurgesteld zijn. Nu ben ik vast een kwaadaardig duiveltje, üntermensch of (als het meezit) een verloren ziel. Ik pas niet meer in zijn wereldbeeld of het wereldbeeld van miljarden anderen. Wat een spanning, wat een ongemak en gedoe allemaal. De wereld zou zóveel mooier zijn als iedereen gewoon volgens dit of dat ideaalbeeld leeft. Dan verspillen we geen bakken energie aan eindeloos gekibbel. De strijd om in naam van wat dan ook iets te verwezenlijken lost dan vanzelf op, evenals al het ‘onvermijdbare’ bloedvergieten. Wat een nobel ideaal, daar kan toch zeker niets tegen op. Het rechtvaardigt een noodzakelijke missie om alle andersdenkenden te corrigeren. Desnoods met mentale druk of geweld, alle middelen heiligen het ‘goede’ doel. Het is volstrekt logisch voor iedereen. Iedereen gelooft het juiste te doen, iedereen loopt op ‘het juiste pad’. Dit verloren duiveltje hoopte vooral nog fatsoenlijk, praktisch en relevant onderwijs te krijgen. Hopelijk wordt me bijgebracht hoe ik omga met conflicterende wereldbeelden, moeilijke emoties, de uitdagingen van een geglobaliseerde maatschappij en het hoge tempo der veranderingen. Wat een valse start van het maak-of-breek millennium. In eerste instantie kwam de 21e eeuw heel modern over. Maar na deze koude douche viel dat vies tegen. Eerst Sinterklaas en nu dit. Kon de ontnuchtering maar wat minder kind-onvriendelijk zijn.

Ik dacht altijd dat de grote mensen alles zo goed weten, maar schijn bedriegt.

> Klik hier voor het totaaloverzicht als dit verhaal naar meer smaakt <